Sprężarka często się załącza i wyłącza. Co może być przyczyną?

Jeżeli sprężarka co chwilę startuje, zatrzymuje się, ponownie startuje i cały cykl powtarza się bardzo często, nie warto tego ignorować.

Taka praca może zwiększać zużycie energii, obciążać silnik i skracać żywotność elementów sterowania. Czasami przyczyna jest prosta, na przykład nieszczelność instalacji. Innym razem problem leży w ustawieniach ciśnienia, pojemności zbiornika albo sposobie pracy całego układu.

Jako serwisant zawsze patrzę nie tylko na samą sprężarkę, ale też na instalację i sposób poboru powietrza przez zakład.

Jeśli sprężarka zaczęła pracować krótkimi cyklami, najpierw sprawdzam, czy przyczyna leży w samej sprężarce, instalacji czy ustawieniach układu.

Czy częste załączanie sprężarki jest normalne?

Nie zawsze.

Jeżeli zapotrzebowanie na powietrze jest zmienne, sprężarka będzie oczywiście reagować na spadki ciśnienia. Problem zaczyna się wtedy, gdy urządzenie uruchamia się bardzo często, pracuje krótko i po chwili znowu się wyłącza.

Taki sposób pracy może oznaczać, że układ nie ma odpowiedniego bufora powietrza albo ciśnienie zbyt szybko spada.

1. Zbyt mały zbiornik sprężonego powietrza

Zbiornik pełni bardzo ważną funkcję.

Magazynuje sprężone powietrze i ogranicza liczbę uruchomień sprężarki.

Jeżeli zbiornik jest za mały w stosunku do zapotrzebowania zakładu, ciśnienie bardzo szybko spada i urządzenie musi ponownie się uruchomić.

Może to być szczególnie widoczne przy:

• dużych chwilowych poborach,
• maszynach pracujących cyklicznie,
• narzędziach pneumatycznych,
• rozbudowanej produkcji.

W takiej sytuacji sama naprawa sprężarki nic nie zmieni, bo problem dotyczy całego układu.

2. Nieszczelności w instalacji

To jedna z najczęstszych przyczyn.

Jeżeli powietrze ucieka z instalacji, ciśnienie spada nawet wtedy, gdy maszyny nie pracują.

Sprężarka ponownie się uruchamia, żeby uzupełnić stratę.

Warto sprawdzić:

• szybkozłącza,
• zawory,
• przewody,
• spusty kondensatu,
• połączenia gwintowane,
• elementy maszyn.

Jeżeli sprężarka załącza się również w nocy albo podczas postoju produkcji, nieszczelność jest jednym z pierwszych podejrzeń.

3. Zbyt mała różnica między ciśnieniem załączenia i wyłączenia

Sprężarka pracuje w określonym zakresie ciśnienia.

Przykładowo:

• załączenie przy 7 bar,
• wyłączenie przy 8 bar.

Jeżeli różnica jest ustawiona zbyt mała, urządzenie może wykonywać bardzo krótkie cykle.

Ciśnienie spada minimalnie, sprężarka startuje, szybko osiąga wartość górną i ponownie się wyłącza.

Warto wtedy sprawdzić ustawienia sterownika i porównać je z zaleceniami producenta.

4. Duże chwilowe pobory powietrza

Czasami problem pojawia się tylko podczas pracy konkretnej maszyny.

Jeżeli urządzenie pobiera dużą ilość powietrza w krótkim czasie, ciśnienie może szybko spadać.

Sprężarka wtedy reaguje natychmiast.

Może to dotyczyć między innymi:

• siłowników,
• przedmuchów,
• urządzeń pakujących,
• narzędzi pneumatycznych,
• maszyn z dużymi cyklicznymi poborami.

W takim przypadku warto sprawdzić, czy zbiornik i średnice instalacji są dobrze dobrane do charakteru produkcji.

5. Problem z czujnikiem ciśnienia

Sterownik podejmuje decyzję o uruchomieniu i zatrzymaniu sprężarki na podstawie pomiaru ciśnienia.

Jeżeli czujnik podaje błędne wartości, urządzenie może uruchamiać się zbyt wcześnie albo wyłączać zbyt szybko.

Dlatego warto porównać odczyt sterownika z niezależnym manometrem.

To prosty test, który może szybko wykluczyć problem po stronie pomiaru.

6. Nieprawidłowe ustawienia sterownika

W nowszych sprężarkach sposób pracy zależy w dużej mierze od konfiguracji sterownika.

Do sprawdzenia mogą być:

• ciśnienie załączenia,
• ciśnienie wyłączenia,
• czas pracy na biegu jałowym,
• opóźnienia,
• tryb load/unload,
• ustawienia automatycznego zatrzymania.

Jeżeli ustawienia zostały zmienione, sprężarka może zachowywać się inaczej mimo braku awarii mechanicznej.

7. Za mała sprężarka do aktualnego zapotrzebowania

Zakład może się rozwijać, a sprężarka zostaje ta sama.

Po dołożeniu nowych maszyn albo zwiększeniu produkcji urządzenie może pracować coraz częściej.

W takiej sytuacji warto sprawdzić:

• rzeczywiste zużycie powietrza,
• wydajność sprężarki,
• jednoczesność pracy odbiorników,
• rezerwę wydajności.

Jeżeli sprężarka pracuje na granicy swoich możliwości, częste cykle mogą być tylko jednym z objawów.

8. Zawór zwrotny lub elementy sterowania

Nieprawidłowa praca zaworu zwrotnego może powodować cofanie się powietrza albo szybszy spadek ciśnienia po zatrzymaniu urządzenia.

Wtedy sprężarka może ponownie się uruchamiać szybciej, niż powinna.

Podobny efekt mogą dawać problemy z:

• zaworem minimalnego ciśnienia,
• zaworem dolotowym,
• elektrozaworem,
• układem odciążania.

Takie przypadki wymagają już dokładniejszej diagnostyki.

9. Zbyt mała średnica instalacji

Jeżeli przewody są za małe, ciśnienie może szybko spadać przy większym poborze.

Sprężarka dostaje wtedy sygnał do ponownego uruchomienia, mimo że całkowita ilość powietrza w systemie mogłaby być wystarczająca.

Problem może pojawić się szczególnie po rozbudowie instalacji.

Warto wtedy sprawdzić:

• średnice przewodów,
• długość instalacji,
• przewężenia,
• szybkozłącza,
• spadki ciśnienia.

Jak sprawdzić, czy problem leży w instalacji?

Najprościej zrobić test podczas postoju.

Wyłącz odbiorniki powietrza i obserwuj ciśnienie.

Jeżeli ciśnienie szybko spada, mimo że żadna maszyna nie pracuje, najprawdopodobniej masz nieszczelność albo problem z zaworem.

Jeżeli ciśnienie jest stabilne, a problem pojawia się dopiero podczas produkcji, trzeba przyjrzeć się zapotrzebowaniu i przepływowi powietrza.

Dlaczego częste załączanie jest niekorzystne?

Każdy start sprężarki to dodatkowe obciążenie.

Częste cykle mogą powodować:

• większe zużycie styczników,
• większe obciążenie silnika,
• wzrost temperatury,
• większe zużycie energii,
• szybsze zużycie elementów mechanicznych.

Dlatego nie warto traktować tego wyłącznie jako irytującego zachowania urządzenia.

Czy większy zbiornik zawsze rozwiąże problem?

Nie.

Większy zbiornik może ograniczyć częstotliwość uruchomień, ale nie naprawi:

• nieszczelności,
• źle ustawionego sterownika,
• uszkodzonego czujnika,
• zbyt małej sprężarki,
• problemów z zaworami.

Najpierw trzeba ustalić przyczynę.

Dopiero później można zdecydować, czy zwiększenie pojemności zbiornika ma sens.

Nie reguluj ciśnienia w ciemno

Podnoszenie lub obniżanie nastaw bez diagnozy może tylko zamaskować problem.

Jeżeli sprężarka często się włącza, warto najpierw sprawdzić:

• szczelność,
• ciśnienie,
• ustawienia,
• pojemność zbiornika,
• pobór powietrza,
• pracę zaworów.

Dopiero wtedy można bezpiecznie zmieniać konfigurację.

Kiedy warto zgłosić serwis?

Jeżeli:

• sprężarka załącza się co kilka minut,
• pracuje bardzo krótkimi cyklami,
• ciśnienie szybko spada po zatrzymaniu,
• problem pojawił się po rozbudowie zakładu,
• urządzenie zaczęło zachowywać się inaczej niż wcześniej,
• nie wiadomo, czy przyczyną jest sprężarka czy instalacja,

warto wykonać diagnostykę całego układu.